Rüzgar Çiftlikleri

Rüzgar  parkı planlama aşamasında, rüzgar atlasları ilk başvuru kaynaklarıdır. Rüzgar atlası, yer yüzeyinden 10 m yükseklikte, yer yüzeyinden ölçülmüş olan rüzgar hızı ve yönüne ilişkin yeterli sayıdaki meteoroloji istatistiklerinin, özel bilgisayar programları yardımıyla değerlendirilmesi sonucunda elde edilen,enerji plancılarına ve yatırımcılara rüzgar gücü ve kapsadığı alanlar hakkında bilgi veren rüzgar istatistikleridir.

Rüzgar atlasları site seçiminde tek başına yeterli değildir. Rüzgar potansiyelini belirlemek için özel ölçümlere gerek duyulmaktadır. Bu tür  çalışmalarda herhangi bir ölçüm sistemi kurmadan önce, meteorolojik ve topografik olarak rüzgar potansiyelinin yüksek olabileceği yerler belirlenmelidir. Bunlar:

- Şiddetli basınç gradyanı olan yerler

- Sürekli rüzgarlara koşut, yağışlı ve uzun vadiler

- Şiddetli Geostrofik rüzgar alanlarındaki yüksek, engebesiz tepe ve platolar

- Şiddetli basınç gradyanlı, düşük eğimli sürekli rüzgar vadileri

- Şiddetli Geostrofik rüzgar alanlarındaki tepeler ve zirveler

- Şiddetli Geostrofik rüzgar veya termal gradyan alanlarına maruz kalmış kıyı şeritleri

olarak sıralayabiliriz

Rüzgar parkları için rüzgar değerlendirmelerinde,

     - Elde edilmiş ve kullanılabilecek yakın tarihsel rüzgar verileri

     - Verilerin elde edildiği yerin ve kurulacak rüzgar parkının çevre engel koşulları

     - Topografik yapı

     - Arazi pürüzlülüğü (düz, yerleşimli ormanlı, seyrek ağaçlı, su yüzeyli…vb.)

oldukça önemlidir.

Yapılan çalışmalar sonucunda belirlenen sitelerde elde edilen sonuçlarla birlikte, rüzgar karakteristikleri ve enerji üretimi çözümlemeleri yapılması gerekmektedir. Bunun için, belirlenen araziyi temsil edecek nokta veya noktalarda ölçüm yapılmalıdır. Ayrıca, rüzgar parkı kumaya aday olabilecek yerlere göz önünde bulundurulması gereken ve rüzgar parkının fizibilitesi ve uygulanabilirliği açısında aşağıdaki noktalara dikkat edilmelidir.

- Ulaşım kolaylığı

- Ulusal şebekeye bağlanma kolaylığı ve yakınlığı

- Arazinin yol ve diğer çalışmalar için işlenme kolaylığı

- Arazinin eğimi

- Arazinin bitki örtüsü

Baskın rüzgar yönü, rüzgar türbini yerleşiminde son derece önemlidir. Baskın enerji yönünün belirgin olduğu sitelerde, türbinler birbirine daha yakın kurulması sağlanarak hem arazinin kullanım oranı düşürülür, hem de şebekeye bağlanma ve park yolu masrafları azaltılmış olunur. Buna ek olarak, rüzgar çiftliklerinde park etkisi ve kuyruk yeli etkisi göz önünde bulundurularak türbin yerleşimi yapılmalıdır. Rüzgar parklarında türbinler arası uzaklık hakim rüzgar yönünde ise 5-9 rotor çapı, bu yöne dikse 3-5 rotor çapı kadar bir uzaklığa yarleştirilmeliler. İkinci sıradaki türbinler de birinci sıradakilerden daha uzağa,yaklaşık 3 rotor, kurulmalıdır.Yirmi türbinden oluşan bir rüzgar parkı yaklaşık 1km² alana kurulabilir. Fakat, bu alanın yaklaşık %1-1.5 ‘lik bir kısmı türbinlerin yerleştirileceği alandır. Arazinin geri kalan kısmı tarım, hayvancılık ve diğer faaliyetler için kullanılabilir.

Kurulması istenen parkta kullanılacak türbinlerin kapasite faktörüne (CF) bakılır. Kapasite faktörü, bir rüzgar türbinini yıllık enerji üretiminin belirlenmesi ölçüsüdür.

Kapasite faktörü;

CF=Yıllık enerji miktarı/ Türbin tarafından nominal güçte yılda üretilecek kurumsal enerji miktarı

olarak ifade edilebilir.

CF,kurumsal olarak %0-100 arasında değişebilir. En çok gerçekleşen CF değeri %25-35 arasındaki değerlerdir. Bir rüzgar parkını değerlendirmenin ölçütleri; enerji üretimi, santral kapasite çarpanı ve parkın en iyi biçimde kullanılmasıdır.